8 Minuten

Bewerkt en klinisch beoordeeld door THE BALANCE Team
Feit gecontroleerd

Oxycodon is een sterke pijnstiller (opiaat), die qua effecten vergelijkbaar is met morfine. Dit middel wordt voorgeschreven bij hevige pijn, bijvoorbeeld na een operatie of als gevolg van kanker. Het wordt tevens gebruikt in de palliatieve zorg. Als opioïde is oxycodon een krachtig pijnstillend en ontspannend middel. Het veroorzaakt een krachtig euforisch effect dat het aantrekkelijk maakt voor recreatief gebruik.

Oxycodon ook zeer verslavend, wat kan leiden tot ernstige fysieke, emotionele en sociale gevolgen. Dit artikel gaat dieper in op een oxycodon overdosis en verslaving aan oxycodon. Daarbij komen tevens de ontwenningsverschijnselen aan bod waar (ex-)oxycodongebruikers mee te maken krijgen en hoe lang deze kunnen aanhouden. Tot slot wordt uitgelegd hoe je het gebruik van oxycodon op een verantwoorde manier kunt afbouwen.

Net als van andere opioïden kun je ook een overdosis oxycodon nemen. Als mensen te veel van een opioïde pijnstiller als oxycodon gebruiken, kunnen ze last krijgen van een verminderd bewustzijn, een gedeprimeerde of vertraagde ademhaling, en een daaruit voortvloeiend gebrek aan zuurstof naar de hersenen. De dood is een reële mogelijkheid bij een overdosis opioïden. 

Wanneer iemand een te grote dosis neemt of oxycodon mengt met een andere stof, neemt het risico op een overdosis van de drug aanzienlijk toe. Hoewel alcohol, kalmerende middelen of een mix van opioïden (op recept of illegaal) vaak een rol spelen bij veel aan opioïden gerelateerde sterfgevallen als gevolg van een overdosis, komt een overdosis aan opioïden soms ook voor nadat iemand per ongeluk te veel van zijn voorgeschreven medicatie heeft ingenomen.

Oxycodonverslaving en bijwerkingen in Nederland

Een overdosis van opioïden is een medisch noodgeval en vergt onmiddellijke actie. Als je vermoedt dat iemand aan een overdosis opioïden lijdt, schakel dan meteen medische spoedhulp in.

Oxycodon is een zeer krachtig opioïde en kan, zelfs wanneer het in de aanbevolen hoeveelheid wordt ingenomen, nefaste bijwerkingen veroorzaken.

Naast het pijnstillende effect, kan oxycodon ertoe leiden dat iemand zich slaperig, versuft en verward, geconstipeerd en misselijk voelt. Wanneer iemand te veel oxycodon neemt, kunnen de symptomen van een overdosis ernstiger worden.

Mogelijke tekenen van een overdosis oxycodon zijn onder andere:

  • pin point pupillen (zeer kleine pupillen)
  • misselijkheid en braken
  • gevaarlijk lage bloeddruk
  • zwakke pols
  • trage, oppervlakkige en moeilijke ademhaling
  • overmatig zweten
  • slappe of zwakke spieren
  • extreme slaperigheid
  • stemmingswisselingen
  • verwardheid, delirium en dronken gedrag
  • aanvallen
  • blauwe vingernagels en lippen
  • koud en klam gevoel van de huid
  • ademhalingsstilstand
  • coma

De symptomen van een overdosis oxycodon kunnen variëren van persoon tot persoon, en zijn afhankelijk van verschillende factoren, waaronder:

  • de hoeveelheid oxycodon die is ingenomen
  • of de drug werd gemengd met een andere stof
  • de methode van misbruik (injectie, oraal, snuiven, enz.)
  • de duur van het misbruik van oxycodon
  • of het middel met verlengde (OxyContin) of onmiddellijke afgifte werd gebruikt
  • of er sprake is van een bijkomende stoornis

Wanneer iemand maken heeft met een overdosis oxycodon, kan de activiteit van het centrale zenuwstelsel zo sterk vertraagd worden, dat het lichaam niet langer de signalen krijgt die het nodig heeft om te ademen of bloed te pompen. Wanneer dit gebeurt, is medische spoedhulp vereist.

Ontwenning is de verzameling van bijwerkingen die optreden wanneer iemand die afhankelijk is van een drug stopt met het gebruik ervan. Oxycodon is een krachtige opioïde die voorkomt in veel voorgeschreven pijnstillers op doktersrecept, zoals OxyContin en Percocet. Na verloop van tijd ontwikkelen oxycodongebruikers een tolerantie voor de drug en hebben ze hogere dosissen nodig om dezelfde effecten te bereiken. Als je het middel in grotere dosissen of gedurende langere perioden hebt ingenomen dan aanvankelijk voorgeschreven, loop je een groter risico om lichamelijk afhankelijk te worden.

Als je lichamelijk afhankelijk wordt van opioïde pijnstillers, zoals oxycodon, zal je de behoefte voelen om de drugs te blijven gebruiken om ‘normaal’ te kunnen functioneren. Als je dan in één keer stopt met het middel te gebruiken, zal je verschillende ongemakkelijke, en mogelijk pijnlijke ontwenningsverschijnselen ervaren omdat je lichaam zich probeert aan te passen zonder de stof.

Is quetiapine verslavend?

Ontwenning treedt dus op wanneer een persoon plotseling stopt met het gebruik van een drug, of de hoeveelheid die ze gebruikten aanzienlijk vermindert, naar aanleiding waarvan je ontwenningsverschijnselen ervaart.  

Sommige mensen hervallen tijdens de oxycodonontwenning omdat de symptomen te intens zijn. Anderen blijven oxycodon gebruiken om zich ‘normaal’ te voelen en de ontwenning te vermijden.

De ontwenningsverschijnselen van oxycodon variëren van mild tot ernstig. De symptomen zijn het hevigst bij patiënten die lijden aan langdurig oxycodonmisbruik of -verslaving. Dit wordt omschreven als het consumeren van grote dosis van een middel, gedurende een aanzienlijke periode van tijd.

Er zijn andere factoren die ook een rol kunnen spelen bij het soort ontwenningsverschijnselen dat iemand ervaart. Deze factoren zijn onder meer iemands huidige gezondheid en welzijn, eventuele onderliggende mentale of gedragsstoornissen, of de familie een geschiedenis van drugsverslaving heeft, de duur en de ernst van de verslaving, en hoe de stof werd toegediend.

De meeste ontwenningsverschijnselen zijn griepachtig, zoals koorts, zweten en overgeven.

Eerste fase: Vroege ontwenningsverschijnselen 

De eerste fase van ontwenningsverschijnselen begint meestal binnen zes tot 12 uur na de laatste dosis. Deze vroege ontwenningsverschijnselen beginnen mild, maar zullen in de loop van de volgende 24 tot 48 uur verergeren.

Binnen 24 uur na de laatste dosis zal iemand meestal een combinatie vertonen van de volgende vroege ontwenningsverschijnselen:

  • hartkloppingen
  • loopneus
  • lichaams- en gewrichtspijnen, spierspasmen
  • slapeloosheid
  • zweten
  • prikkelbaarheid
  • gebrek aan eetlust
  • koorts
  • verhoogde of schommelende bloeddruk
  • vernauwde pupillen
  • angst
  • koorts
  • stemmingswisselingen

Tweede fase: Piekperiode 

De ontwenningsverschijnselen in de piekperiode beginnen ongeveer 72 uur na het laatste gebruik. Tijdens deze fase bereiken de symptomen hun hoogtepunt, waarna ze langzaam afnemen. Voor velen is dit de meest uitdagende fase in het proces. De persoon in kwestie ervaart meestal griepachtige symptomen, en ook een gebrek aan eetlust is zeer gebruikelijk.

Het is van essentieel belang om in deze periode gehydrateerd te blijven en goed te eten. Bepaalde symptomen van het ontwenningsproces zullen het lichaam namelijk uitdrogen. 

De meest voorkomende ontwenningsverschijnselen in deze fase zijn:

  • buikkrampen en diarree
  • zweten en rillen
  • misselijkheid en braken
  • depressie
  • intens verlangen naar drugs

Derde fase: Late ontwenningsverschijnselen

Tijdens de derde fase beginnen de meeste lichamelijke symptomen af te nemen. De psychologische symptomen blijven echter bestaan. Een persoon die een opioïdenontwenning ondergaat heeft daarom vaak nood aan extra zorg tijdens en na het doorstaan van de drie fases van het proces. 

De mentale en emotionele gezondheid van een persoon kan nog steeds negatief worden beïnvloed door de ontwenning. Het verlangen naar drugs neemt toe en af, en soms grijpt iemand terug naar de drug als een manier om met deze gevoelens om te gaan. Het hoge terugvalpercentage is nog een reden waarom het zoeken van professionele hulp zo belangrijk is tijdens dit proces. 

Gemiddeld beginnen de ontwenningsverschijnselen van oxycodon ongeveer zes tot twaalf uur na de inname van de laatste dosis, en ze kunnen een week of langer duren. De drie stadia van het ontwenningsproces: vroege ontwenningsverschijnselen, piekperiode en late ontwenningsverschijnselen, geven de persoon een scala aan zowel lichamelijke als emotionele symptomen. 

De stadia van ontwenning zijn zeer variabel, afhankelijk van je ervaring met de drug. In het algemeen, zal iemand die gewend is aan een grote dosis en het middel voor een lange tijd nam, meer intensere ontwenningssymptomen ervaren.

In de meeste gevallen zal je symptomen ervaren volgens een tijdlijn die vergelijkbaar is met de volgende:

24 uur – Je eerste ontwenningsverschijnselen kunnen zich manifesteren binnen 24 uur na de laatste ingenomen dosis van de drug. Als je gewend was aan een zeer hoge dosis, kun je al eerder ontwenningsverschijnselen ervaren. De eerste symptomen zijn vaak overmatig geeuwen en tranende ogen. Je kunt je ook grieperig voelen. 

Twee dagen – De symptomen zullen in de eerste paar dagen van de ontwenningsperiode toenemen totdat ze hun hoogtepunt bereiken. De symptomen in de piekperiode zijn het hevigste en kunnen onder meer koorts, misselijkheid en overgeven omvatten. In deze periode zijn mensen in herstel het meest kwetsbaar voor triggers die kunnen leiden tot terugval. 

Twee weken – Wanneer je ontwenningsverschijnselen hun hoogtepunt bereiken, zullen ze beginnen af te nemen, en zal je toestand verbeteren. Koorts, diarree, overgeven en andere lichamelijke symptomen gaan meestal als eerste weg. Psychische symptomen zoals depressie en angst kunnen echter langer blijven hangen. 

Een maand of langer – Prikkelbaarheid, angst en het verlangen naar drugs kunnen voor onbepaalde tijd aanhouden, als de symptomen onbehandeld blijven. Als deze ontwenningsverschijnselen blijven aanhouden, is het raadzaam om je te laten begeleiden door professionele verslavingszorg. 

Detox of het afbouwen van drugs verwijst naar het proces van het verwijderen van de drug uit je systeem.

Volgens het afbouwschema van Oxycodon van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) moet je de dosering van oxycodon iedere 2 tot 7 dagen halveren, zolang de pijn draaglijk blijft. Op die manier voorkom je ernstige ontwenningsverschijnselen. Het is mogelijk om oxycodon af te bouwen met diazepam om de ontwenningsverschijnselen te verminderen. Raadpleeg altijd je arts of professionele verslavingshulp als je van plan bent om te stoppen of af te bouwen met Oxycodon. 

In sommige gevallen kan een detox programma beginnen nog voordat ontwenningsverschijnselen beginnen. De drug is dan nog steeds actief in het lichaam. Op deze manier kan de drug veilig worden verwijderd. Tijdens medische detox worden mensen gedurende 5-7 dagen 24 uur per dag in de gaten gehouden, vitale functies worden voortdurend gecontroleerd en er kunnen medicijnen worden gebruikt om de moeilijkere ontwenningsverschijnselen onder controle te houden. Detox kan iets langer duren, in de orde van 10 dagen, als de lichamelijke afhankelijkheid ernstig is of als een persoon een geschiedenis heeft van eerdere moeilijke detox ervaringen. Medische detox zorgt ervoor dat een persoon stabiel is voordat hij verder gaat met een uitgebreid programma voor de behandeling van drugsmisbruik.