9 Minuten

Bewerkt en klinisch beoordeeld door THE BALANCE Team
Feit gecontroleerd

Oxazepam is een geneesmiddel dat in Nederland wordt voorgeschreven om ernstige angsten of ontwenningsverschijnselen als gevolg van alcohol- of drugsgebruik te behandelen. Het middel werkt in op het centrale zenuwstelsel en geeft een kalmerend effect. Oxazepam is over het algemeen veilig wanneer het wordt ingenomen zoals voorgeschreven door een arts. Echter, als de drug wordt misbruikt, kunnen er ernstige gezondheidscomplicaties en verslaving ontstaan.

Dit artikel geeft de basisinformatie van oxazepam weer, inclusief de bijwerkingen. Ook wordt de verslavingspoblematiek rond dit middel besproken. Daarbij komt aan bod welke behandelingen mogelijk zijn in Nederland om een oxazepamverslaving te behandelen of te genezen. Tot slot worden enkele veelgestelde vragen beantwoord rond het gebruik van oxazepam. 

Oxazepam (merknaam Serax) is een geneesmiddel dat behoort tot een klasse van benzodiazepinen of benzo’s, die de hersenactiviteit vertragen om zo gevoelens van kalmte en ontspanning te bereiken.

Is Diazepam (Valium) verslavend?

Oxazepam wordt voornamelijk gebruikt om angst en slapeloosheid te behandelen. Het middel wordt ook ingezet voor angststoornissen die specifiek gepaard gaat met depressie. Daarnaast wordt oxazepam voorgeschreven om symptomen van alcoholontwenning te behandelen. 

Oxazepam werd in 1965 voor het eerst op de markt gebracht en wordt beschouwd als een kort- tot middellangwerkend benzodiazepine. Serax begint traag te werken. Het wordt meestal gegeven aan patiënten die moeite hebben doorslapen, in plaats van in slaap te vallen (inslapen).

Inname van oxazepam versterkt de werking van GABA. GABA is een neurotransmitter die impulsen tussen zenuwcellen in de hersenen afremt. Lage niveaus van GABA zijn in verband gebracht met angst, stemmingsstoornissen, epileptische aanvallen en pijn. Geneesmiddelen die GABA versterken hebben de neiging te kalmeren en te verdoven.

Oxazepam begint te werken na zo’n 30 tot 60 minuten. Dit is wat langzamer dan sommige andere benzodiazepinen (zoals diazepam). 

De piekeffecten van oxazepam worden na 2 tot 3 uur bereikt en de effecten slijten e, verdwijnen gewoonlijk binnen 6 tot 8 uur. 

Raadpleeg je arts of apotheker zo snel mogelijk als je zich niet goed voelt naar aanleiding van het gebruik van oxazepam. 

Zoals alle andere geneesmiddelen kan ook oxazepam bij sommige mensen ongewenste bijwerkingen optreden. De bijwerkingen zijn vergelijkbaar met die van andere benzodiazepinen. Soms zijn ze ernstig, maar meestal niet. 

Raadpleeg een arts als je de volgende bijwerkingen ervaart en je je er zorgen over maakt:

  • duizeligheid, draaierig gevoel
  • slaperigheid, zich moe voelen
  • licht gevoel in het hoofd of flauwvallen
  • hoofdpijn
  • misselijkheid, maagpijn
  • onaangename dromen
  • wazig zicht
  • tintelingen of gevoelloosheid van handen of voeten


Raadpleeg onmiddellijk een arts ingeval volgende bijwerkingen optreden:

  • ernstige slaperigheid
  • licht gevoel in het hoofd, alsof je flauw zou kunnen vallen
  • verwardheid, problemen met geheugen of concentratie
  • ongewone veranderingen in gedrags of stemming, zoals plotselinge woedeuitbarstingen en verhoogde opwinding
  • gevoelens van woede of paranoia
  • onduidelijke spraak
  • problemen met evenwicht of spierbeweging
  • aanvallen
  • problemen met ademhalen
  • hallucinaties
  • tekenen van frequente infecties, zoals koorts, rillingen, beven, keelpijn of zweren in de mond
  • pijn in de bovenbuik
  • donker gekleurde urine, vergeling van de ogen en de huid (geelzucht)

Bovenstaande lijst bevat ernstige bijwerkingen waarvoor (dringende) medische hulp nodig kan zijn.

Raadpleeg onmiddellijk een arts of schakel indien nodig spoedhulp in van het dichtstbijzijnde ziekenhuis als je een van de volgende ernstige bijwerkingen ervaart:

  • flauwvallen
  • elke vorm van huiduitslag, jeuk of netelroos
  • zwelling van het gezicht, de lippen of de tong, wat slik- of ademhalingsmoeilijkheden kan veroorzaken
  • piepende ademhaling of kortademigheid

Oxazepam kan je ademhaling vertragen of stoppen, vooral als je onlangs een opioïdemedicatie, alcohol of andere drugs heeft gebruikt die je ademhaling kunnen vertragen. Er moet dringende medische hulp ingeschakeld worden als je een zwakke of oppervlakkige ademhaling ervaart, als je moeilijk wakker te krijgen bent, of als je stopt met ademen.

De kalmerende effecten van oxazepam kunnen langer aanhouden bij oudere volwassenen. Onopzettelijk vallen komt vaak voor bij oudere patiënten die benzodiazepinen gebruiken. Wees voorzichtig om te voorkomen dat je valt of een letsel oploopt.

Er kunnen ook andere bijwerkingen optreden die hierboven niet zijn genoemd. Raadpleeg een arts als u zorgwekkende zaken merkt of je je onwel voelt.

Bijwerkingen oxazepam op lange termijn

Oxazepam vertraagt, net als andere benzodiazepinen, de snelheid van de signaaloverdracht tussen neuronen, waardoor het effectief is in geval van paniekaanvallen of -stoornissen. Echter, door te veel of te lang van het middel te gebruiken, kun je schade aan je hersenen veroorzaken en je cognitieve vermogens beperken. 

Langdurig gebruik van oxazepam wordt in verband gebracht met de ziekte van Alzheimer en sommige vormen van kanker. Bij langdurig gebruik van oxazepam loop je ook het risico op het ontwikkelen van aandoeningen als psychose of delirium, geheugenverlies of amnesie, rebound angst, suïcidale gedachten, depressie, black-outs, onvermogen om zich te concentreren en verminderde cognitie.

Een van de meest ernstige effecten op je lichaam is een overdosis. Een overdosis komt vaak voor als je de medicatie mengt met andere middelen die het centrale zenuwstelsel verdoven. Als je een overdosis neemt, kan je last krijgen van een oppervlakkige ademhaling, onduidelijke spraak, wazig zien, delirium, of zelfs in een coma raken. 

Langdurig gebruik kan daarnaast ook leverschade veroorzaken.

Hoewel oxazepam niet zo vaak wordt gebruikt als andere benzo’s zoals valium of xanax, kan het net zo verslavend zijn als oxazepam niet volgens de voorschriften wordt ingenomen. 

Oxazepam is een depressivum voor het centrale zenuwstelsel (CZS), dat de hersenen vertraagt en een ontspannend effect geeft. Hoewel deze werking effectief is voor de behandeling van angst, kan het gevoel dat je ervaart na gebruik verslavend zijn. Na langdurig gebruik van oxazepam, zal het lichaam gewend raken aan de ontspannende effecten, die minder intens zullen zijn. Dit wordt tolerantie genoemd, wat betekent dat de persoon meer en meer van de drug zal moeten nemen om een ‘oxazepam high’ te bereiken.

Rivotril Verslaving Symptomen en gevaren

Langdurig gebruik van oxazepam kan leiden tot ernstige ontwenningsverschijnselen, waarvoor mogelijk een detoxprogramma onder medisch toezicht nodig is. Om de risico’s van misbruik te voorkomen, moet je letten op de verschillende tekenen en symptomen van oxazepammisbruik en -verslaving. 

Wanneer een persoon verslaafd is aan oxazepam, zal hij of zij vaak proberen een recept te krijgen. Benzodiazepinen worden routinematig voorgeschreven om verschillende problemen te behandelen. Mensen gaan vaak van dokter naar dokter op zoek naar meer van het middel, ook wel ‘doktershopping’ genoemd.

Het innemen van oxazepam verandert in een verslaving wanneer de persoon intense verlangens naar de drug ervaart, moeite heeft om het gebruik onder controle te houden en doorgaat met het gebruik, ondanks de schadelijke, negatieve gevolgen. Mensen die verslaafd zijn aan oxazepam kunnen problemen krijgen op het werk of op school. Ze verkiezen het zoeken naar of innemen van oxazepam boven hun (voorhene) favoriete activiteiten en verwaarlozen relaties, vrienden en familie.

Een ‘oxazepam high’ kan effecten veroorzaken als desoriëntatie, onduidelijke spraak, slaperigheid en een gebrek aan coördinatie. Herhaald gebruik van oxazepam kan resulteren in een toename van deze bijwerkingen. 

Veel voorkomende oxazepam bijwerkingen zijn onder meer:

  • veranderingen in eetlust
  • veranderingen in geslachtsdrift of seksuele vermogen
  • constipatie
  • diarree
  • duizeligheid
  • slaperigheid
  • rusteloosheid
  • vermoeidheid
  • zwakte

Meer ernstige bijwerkingen kunnen zijn: 

  • niet stil kunnen zitten (trillen)
  • huiduitslag
  • koorts
  • onregelmatige hartslag en trage ademhaling 

Misbruik van oxazepam kan gevaarlijk zijn en kan leiden tot ernstige gevolgen voor de gezondheid.

Een verminderd bewustzijn (sedatie), geheugenverlies (amnesie), verminderde concentratie en verminderde spierfunctie hebben een nadelige invloed op de rijvaardigheid. 

In Nederland zijn daarom de volgende regels van toepassing:

  • Gebruik je dagelijks meer dan 50 mg oxazepam? Je mag niet autorijden.
  • Gebruik je dagelijks 50 mg of minder oxazepam? Overleg met je arts of en wanneer je mag autorijden.
  • Gebruik je af en toe oxazepam (50 mg of minder per keer)? Na iedere inname mag je gedurende 16 uur niet autorijden.
  • Gebruik je af en toe oxazepam (meer dan 50 mg per keer)? Na iedere inname mag je gedurende 24 uur niet met de auto rijden.

Voor mensen die verslaafd zijn aan benzodiazepinen wordt aanbevolen om de behandeling te beginnen met een detoxprogramma onder medisch toezicht, omdat de ontwenningsverschijnselen ernstig kunnen zijn. Hoewel deze programma’s cruciaal zijn voor herstel, is een detoxprogramma geen behandeling voor verslaving.

Gedragstherapie is de meest voorkomende vorm van verslavingsbehandeling. Deze therapie heeft als doel om het denken en de houding van een persoon ten opzichte van drugs te veranderen. Zo leert cognitieve gedragstherapie (CGT) patiënten om te gaan met stressvolle situaties die vaak leiden tot drugsgebruik. Gedragstherapie is succesvol gebleken in het helpen van mensen bij het stoppen met benzodiazepinegebruik.

Klinische afkickprogramma’s (intramurale zorg) in Nederland bieden alle hulpmiddelen die nodig zijn om de verslaving te overwinnen en een evenwichtig leven te leiden. In ontwenningsklinieken zijn patiënten weg van huis en krijgen ze 24 uur per dag professionele medische zorg en toezicht. Omdat benzodiazepinemisbruik meestal gepaard gaat met polydrugsgebruik of het misbruiken van meer dan één stof, kan een opname in een verslavingskliniek een effectieve optie zijn omdat het personeel meerdere verslavingen en andere problemen met de geestelijke gezondheid kan aanpakken.

FAQs